Newsletter Study in Poland

Prof. Roman Dąbrowski – światowy mistrz ciekłych kryształów

Profesor Roman Dąbrowski z Wojskowej Akademii Technicznej jest światowej sławy autorytetem w dziedzinie ciekłych kryształów. Jury konkursu Elsevier-Perspektywy Research Excellence Awards 2012 przyznało mu SciVal Best Impact Award.


prof. dr hab. inż.
Roman Dąbrowski

Wojskowa Akademia Techniczna im. Jarosława Dąbrowskiego

Zespół znaczy więcej

Jako chłopiec postanowił zostać chemikiem, choć jeszcze nie wiedział dokładnie, na czym polega ta praca. Dziś prof. Roman Dąbrowski jest najbardziej na świecie rozpoznawanym autorytetem w dziedzinie syntezy i charakteryzacji ciekłych kryształów.

Już jako kilkuletni chłopiec przeprowadzałem różne eksperymenty: spalałem siarkę, ucierałem siarkę z węglem i postanowiłem zostać chemikiem, gdy jeszcze nie rozumiałem w pełni sensu tego terminu – wspomina prof. Dąbrowski. – Bardzo dużo czytałem, często jedną książkę dziennie, w tym literaturę popularnonaukową, uczestniczyłem w pokazach organizowanych przez Instytut Fizyki w Warszawie. Zainteresowanie nauką wspierała moja mama i wychowawczyni ze szkoły podstawowej w Chylicach prof. Zofia Sałotowa oraz wspaniały dyrektor liceum w Skolimowie prof. Jan Wołoszczuk.

Ciekłymi kryształami zajmuje się od roku 1975. To jego druga tematyka badawcza, pierwszą były półprzewodniki organiczne, z których uzyskał stopień doktora nauk technicznych i doktora habilitowanego. Jest współautorem ponad 100 patentów krajowych i zagranicznych, dotyczących nowych materiałów ciekłokrystalicznych o różnych właściwościach.

Tematyka ciekłych kryształów została zainspirowana przez Departament Badań Ministerstwa Obrony i była związana z programem informatyzacji kraju. Zespół prof. Józefa Żmii, w którym pracował, otrzymał zadanie zastąpienia licencyjnego ciekłego kryształu własnym rozwiązaniem. Materiał został szybko opracowany, uruchomiono jego produkcję najpierw w laboratorium, potem w fabrykach.

Wspierać młodych

Od wielu lat łączy pracę naukową z pracą dydaktyczną. Lubi pracować ze studentami i inspirować ich naukowo, ponieważ sam wywodzi się ze studenckiego ruchu naukowego. – Z kolegą Witoldem Wacławkiem (obecnie także profesorem) reaktywowaliśmy koło Naukowe Chemików na Wydziale Chemicznym PW – wspomina. – Taka możliwość powstała po przemianach październikowych w roku 1956. Po rozpoczęciu pracy w WAT w roku 1961 zorganizowałem w WAT pierwsze Koło Naukowe „Chemików”, które aktywnie działa do dziś.

W jego zespole naukowym są studenci pracujący w kole naukowym, doktoranci studiów doktoranckich oraz młodzi naukowcy gromadzący dorobek w zakresie doktora nauk (habilitacja). Stara się wspierać ich rozwój poprzez pozyskiwanie grantów. Czterech pracowników lub współpracowników zespołu uzyskało już tytuł profesora. Prof. Dąbrowski jest też promotorem kilkunastu przewodów doktorskich, aktualnie opiekuje się czterema doktorantami. Był recenzentem wielu rozpraw.

Jako młody naukowiec nie przywiązywał wagi do rangi czasopism, w których publikował. Pierwsze prace ogłaszał w Biuletynie WAT. Z czasem doszedł do wniosku, że aby mieć większy rezonans środowiska naukowego, należy publikować w czasopismach zagranicznych. – Obowiązkiem naukowca jest ujawnienie wyników swoich badań (działalność publikacyjna) oraz ochrona aspektów aplikacyjnych (zgłoszenia patentowe) – podkreśla prof. Dąbrowski.

Pochwała zespołu

Od roku 1975 nieprzerwanie uczestniczy w projektach badawczych, początkowo krajowych a ostatnio coraz częściej w międzynarodowych. Aktualnie prowadzi wspólny grant w ramach projektu EUROSTAR, ma również przyznany nowy grant w ramach programu COST w konsorcjum z Hiszpanią i Belgią.

Umiejętność pracy zespołowej jest niezbędnym warunkiem do osiągnięcia sukcesów w badaniach – twierdzi. – Zespół znaczy więcej niż pojedyncza osoba. O wynikach badań decyduje zespół, który angażuje osoby nawzajem się inspirujące i mające chęć dokonywania odkryć naukowych. Sadzę, że udało mi się stworzyć taki zespół złożony z pasjonatów nauki i dlatego mamy wielu zagranicznych partnerów chętnych do współpracy.

Za jeden z najważniejszych projektów badawczych uważa projekt SAMPA związany z badaniem wykrytych w przez jego zespół ortokonicznych antyferroelektryków. W roku 2005 uzyskali za niego wspólnie z Uniwersytetem w Goeteborgu Patent US 6,919,950.
Prof. Dąbrowski rzadko odpoczywa – ma tak dużo wyników nowych badań, że mnóstwo czasu wymaga przygotowanie ich do publikacji. Musi się też przygotowywać do wykładów na licznych konferencjach i mitingach uczelnianych. Stara się jednak nie zaniedbywać swojej dawnej pasji – filatelistyki, z upodobaniem zajmuje się też ogrodnictwem. W młodości hodował warzywa i owoce, dziś uprawia kwiaty we własnym małym ogrodzie.